Dieta dla pary — instrukcja
Dla dietetyka, który prowadzi parę pierwszy raz. Po kolei: co robi program, co robi dietetyk i co widzi każda osoba w aplikacji.
1. Co to jest dieta dla pary
Dieta dla pary jest przeznaczona dla dwóch osób, które jedzą te same posiłki, ale mają różne zapotrzebowanie na energię, na przykład mężczyzna 2 200 kcal i kobieta 1 600 kcal.
Program prowadzi dla nich jeden jadłospis:
- jeden kalendarz z tymi samymi posiłkami na każdy dzień,
- osobna gramatura każdego składnika dla każdej osoby (na przykład 200 g ryżu dla niego i 150 g dla niej),
- jedna lista zakupów obejmująca porcje obu osób,
- osobny cel dnia i osobne gramatury w aplikacji każdej osoby.
Dieta rodzinna działa tak samo, z większą liczbą osób.
Dieta dla pary nie zastępuje dwóch osobnych jadłospisów. Jeżeli jedna z osób ma jeść inne posiłki przez cały okres diety (na przykład z powodu choroby), należy założyć jej osobny jadłospis.
2. Jak program liczy porcje
- Jadłospis ma jedną kaloryczność. Jest to kaloryczność odniesienia: pod nią generator dobiera posiłki i pod nią zapisane są gramatury w przepisach.
- Każda osoba ma własną kaloryczność. Program dzieli kaloryczność osoby przez kaloryczność jadłospisu i otrzymuje mnożnik porcji. Przykład: 1 600 kcal / 2 200 kcal = 0,73; po zaokrągleniu do 0,05 mnożnik wynosi 0,75.
- Osoba z mnożnikiem 1,00 otrzymuje porcje dokładnie takie, jak w przepisie.
- Kaloryczność jadłospisu należy ustawić na wartość równą zapotrzebowaniu osoby, która je więcej. Program może zmniejszyć każdą porcję. Powiększanie porcji jest ograniczone, ponieważ ilość poszczególnych składników (mięsa, warzyw, przypraw) nie może rosnąć bez końca. Dlatego osoba o większym zapotrzebowaniu ma mieć mnożnik 1,00, a osoba o mniejszym zapotrzebowaniu mnożnik poniżej 1,00.
- Porcja drugiej osoby jest liczona proporcjonalnie: każdy składnik razy mnożnik. Wyjątek: jeżeli posiłek zawiera mało białka (poniżej 20 % energii), program przy zmniejszaniu porcji zachowuje więcej produktu białkowego, a bardziej zmniejsza produkty węglowodanowe i tłuszcze. Ilość przypraw nie zmienia się.
- Suma kalorii dnia drugiej osoby może różnić się od jej kaloryczności o kilka procent, ponieważ mnożnik jest zaokrąglany do 0,05. Przykład: 1 500 kcal przy jadłospisie 2 400 kcal daje mnożnik 0,65 i około 1 560 kcal dziennie. Jest to prawidłowe działanie programu.
3. Założenie diety dla pary krok po kroku
Krok 1. Kartoteki i wizyty
- Każda z osób ma własną kartotekę pacjenta z własnym adresem e-mail. Na ten adres przychodzi kod do aplikacji.
- Każdej osobie dodaj wizytę. W polu „Rodzaj diety (segment)" wybierz „dla par". Wpisz pomiary jak przy każdej wizycie. Program policzy zapotrzebowanie (CPM) każdej osoby osobno.
Krok 2. Jadłospis na wizycie osoby o większym zapotrzebowaniu
- Otwórz kartotekę osoby o większym zapotrzebowaniu i na liście wizyt kliknij „Utwórz jadłospis".
- W polu „Kaloryczność" wpisz zapotrzebowanie tej osoby, na przykład 2 200. Pole „Nazwa" można pozostawić puste; program nada nazwę sam.
- Kliknij „Zapisz". Jadłospis założony z wizyty „dla par" otrzymuje segment „dla pary", a program otwiera ekran „Uczestnicy".
Krok 3. Uczestnicy
Na ekranie „Uczestnicy" po lewej stronie jest lista osób, po prawej formularz dodawania osoby. Nad listą widać trzy kroki pracy: 1 osoby i ich kaloryczności, 2 generator posiłków, 3 kalendarz i udostępnienie.
Pierwsza osoba to pacjent, na którego wizycie założono jadłospis. Formularz jest wypełniony: imię, kaloryczność jadłospisu, konto pacjenta. Kliknij „Dodaj".
Druga osoba (partner):
- Imię. Tym imieniem podpisana jest porcja na wydruku i w aplikacji.
- Kaloryczność dzienna. Wpisz zapotrzebowanie tej osoby, na przykład 1 600. Jeżeli pole zostanie puste, a konto zostanie wybrane, program przyjmie CPM z ostatniej wizyty tej osoby.
- Konto tej osoby. W polu wyszukiwania nad listą wpisz nazwisko lub adres e-mail i wybierz osobę. Osoba z podpiętym kontem widzi jadłospis w swojej aplikacji, w swojej porcji. Osoba bez konta jest uwzględniana tylko w porcjach, na liście zakupów i na wydruku.
- Pozostałe pola pozostaw puste, chyba że potrzebny jest jeden z wariantów z części 5.
- Kliknij „Dodaj".
Po dodaniu obu osób lista pokazuje mnożnik każdej z nich, na przykład Marek ×1,00 Ania ×0,75.
Co sprawdzić po dodaniu osób:
- Jedna z osób powinna mieć mnożnik 1,00. Jeżeli żadna go nie ma, program wyświetla ostrzeżenie. Popraw wtedy kaloryczność jadłospisu: pasek jadłospisu → przycisk „Jadłospis" → „Nazwa, kaloryczność, dni".
- Ostrzeżenie o dziecku pojawia się przy osobie poniżej 18 lat (według daty urodzenia z konta) albo przy kaloryczności poniżej 1 200 kcal. Dziecko nie może być uczestnikiem diety dla pary. Dla dziecka należy założyć osobny jadłospis.
Krok 4. Generator posiłków
Kliknij „Generuj posiłki" na ekranie „Uczestnicy". Nad ustawieniami generatora wyświetla się kaloryczność odniesienia i mnożniki osób, na przykład: „Porcja odniesienia: 2 200 kcal. Marek 2 200 kcal (×1), Ania 1 600 kcal (×0,75)". Ustaw liczbę posiłków, udziały procentowe i pozostałe warunki tak jak przy zwykłej diecie, a następnie uruchom losowanie.
Wykluczenia produktów wpisane przy osobach (część 5.3) generator uwzględnia automatycznie.
Krok 5. Kalendarz i udostępnienie
- Otwórz „Kalendarz", ustaw zakres dni i kliknij „Losuj dni" albo ułóż dni ręcznie.
- Na ekranie jadłospisu przy każdym posiłku widać kalorie porcji każdej osoby (na przykład „Marek: 547 kcal · Ania: 410 kcal") oraz tabelę gramatur obu osób.
- Udostępnij jadłospis. Po udostępnieniu nie można zmieniać uczestników, porcji ani wyjątków; zmiana wymaga wcześniejszego wycofania udostępnienia. Przełączniki w „Co widzi pacjent" (wymiana posiłków, wymiana składników, makroskładniki, wymienniki) działają także po udostępnieniu.
Lista wizyt drugiej osoby
Na liście wizyt drugiej osoby program wyświetla informację: „Uczestnik jadłospisu dla pary „…" (jadłospis założony na wizycie: Marek Kowalski, 16.09.2026) jako Ania, 1 600 kcal. Ta osoba nie potrzebuje osobnego jadłospisu" oraz przycisk „Otwórz jadłospis pary". Przycisk „Utwórz osobny jadłospis" służy tylko do sytuacji, w której ta osoba ma otrzymać własny, inny jadłospis.
4. Co widzi każda osoba w aplikacji
| osoba, na której wizycie założono jadłospis | druga osoba (z kontem) | |
|---|---|---|
| lista jadłospisów | wspólny jadłospis | ten sam wspólny jadłospis |
| ekran „Dziś" | cel dnia równy jego kaloryczności, podpis „PORCJA: MAREK" | cel dnia równy jej kaloryczności, podpis „PORCJA: ANIA" |
| skład posiłku | jego gramatury i miarki | jej gramatury i miarki (×0,75) |
| „Gotujecie razem" | tabela: składnik, gramy Marka, gramy Ani | ta sama tabela |
| „Wymień posiłek" | tak, jeżeli włączone w „Co widzi pacjent" | nie; zamiast tego „Zjem co innego" |
| wymiana składnika (⇄) | tak, jeżeli włączone | nie |
| lista zakupów | na dwie osoby | ta sama lista |
| wymienniki WW/WBT (cukrzyca) | z jego porcji | z jej porcji |
Jadłospisem zarządza jedno konto: konto pacjenta, na którego wizycie założono jadłospis. Druga osoba ogląda swoją porcję. Może wybrać dla siebie inne danie na jeden dzień (przycisk „Zjem co innego"), ale nie zmienia dania wspólnego.
5. Warianty
5.1. Druga osoba bez konta
Dodaj osobę bez wybierania konta. Program uwzględnia ją w porcjach, na liście zakupów i na wydruku. Taka osoba nie ma dostępu do aplikacji; jadłospis może oglądać na koncie drugiej osoby albo na wydruku PDF, który zawiera gramatury obu osób. Konto można podpiąć później; porcje nie zmieniają się przy podpięciu konta.
5.2. Jadłospis założony na wizycie kobiety
Jadłospis może być założony na wizycie dowolnej z osób. Kaloryczność jadłospisu ma być równa zapotrzebowaniu osoby, która je więcej. W tym przypadku właścicielka jadłospisu ma mnożnik poniżej 1,00 (na przykład 0,75), a partner z kontem ma mnożnik 1,00. Jadłospisem zarządza konto właścicielki.
5.3. Jedna osoba nie je określonych produktów
Na ekranie „Uczestnicy" w kolumnie „czego nie je" wpisz nazwę produktu lub grupy produktów, na przykład „ryby", i kliknij „zapisz". Zapis jest taki sam jak w polu „bez składników" w generatorze: kilka pozycji rozdziela się przecinkiem, a nazwa grupy obejmuje wszystkie produkty z tej grupy.
Skutek:
- generator nie dobiera dań z wykluczonym produktem dla całego jadłospisu,
- jeżeli takie danie stoi już w kalendarzu, kafelek posiłku otrzymuje czerwony znacznik „Marek nie je: Łosoś", a ekran uczestników pokazuje liczbę takich posiłków,
- w aplikacji przy wyborze dania wyświetla się to samo ostrzeżenie.
5.4. Jedna osoba je inne danie w jednym posiłku
Kalendarz pozostaje wspólny. Przy wybranym posiłku zapisuje się wyjątek dla jednej osoby.
- W kalendarzu kliknij kafelek posiłku. Otworzy się ekran posiłku z panelem „Podmień posiłek".
- W polu „Dla kogo" wybierz osobę zamiast „wszystkich".
- Wybierz zakres: „tylko ten dzień" albo „zawsze, gdy stoi to danie". Drugi zakres to reguła stała; obowiązuje również w dniach ułożonych później.
- Wybierz danie zastępcze: z propozycji jadłospisu, z bazy centralnej, z bazy lokalnej albo przyciskiem „Dobierz danie automatycznie".
Regułę stałą można też ustawić na liście posiłków jadłospisu przyciskiem „Ktoś tego nie je" przy danym posiłku.
Osoba z wyjątkiem widzi w aplikacji swoje danie oraz informacje „To Twój osobny posiłek" i „W tym samym czasie Marek je »…«". Druga osoba widzi danie wspólne oraz informację „W tym samym czasie Ania je »…«". Lista zakupów i wydruk uwzględniają oba dania.
Właściciel jadłospisu może ustawić wyjątek również w aplikacji: w oknie „Wymień posiłek" w polu „Dla kogo?". Partner z kontem może wybrać inne danie tylko dla siebie (przycisk „Zjem co innego"). Wyjątek ustawiony w aplikacji ma w kalendarzu dietetyka oznaczenie „od pacjenta".
5.5. Ręczna zmiana porcji w jednym posiłku
Na ekranie jadłospisu, przy posiłku, w polu porcji wybranej osoby wpisz mnożnik, na przykład 1,2, i zapisz. Program mnoży każdy składnik przez tę wartość. Zmiana dotyczy tego posiłku we wszystkich dniach, w których stoi w kalendarzu. Wpisanie wartości domyślnej usuwa zmianę. W dniu z ręcznie zmienioną porcją suma kalorii tej osoby różni się od jej kaloryczności.
5.6. Własny rozkład makroskładników jednej osoby
Jeżeli jedna osoba ma mieć inny rozkład makroskładników niż pozostali (na przykład 25 % energii z białka), przy dodawaniu osoby wypełnij pola B / T / W. Program dobiera wtedy skład jej porcji tak, aby zachować kalorie (±5 %) i zbliżyć się do podanego rozkładu: zwiększa udział produktów białkowych, zmniejsza udział węglowodanów. Puste pola oznaczają rozkład taki jak w jadłospisie; to jest ustawienie zwykłe.
5.7. Cukrzyca typu 1 (wymienniki)
Zaznacz cukrzycę typu 1 na wizytach obu osób. Jadłospis założony z takiej wizyty ma włączone wymienniki. Każda osoba widzi wymienniki WW i WBT policzone z własnej porcji.
5.8. Rodzina (troje i więcej osób)
Ekran „Uczestnicy" jest ten sam; osób jest więcej. Segment „rodzinna" pochodzi z wizyty (rodzaj „rodzinna") albo ustawia się go na pasku jadłospisu: przycisk „Dieta …" → „To nie ta dieta? Zmień na". Przy diecie zwykłej dodanie osób włącza segment automatycznie: dwie osoby — „dla pary", więcej osób — „rodzinna". Dziecko — patrz ostrzeżenie w kroku 3.
6. Czego nie robić
- Nie zakładaj drugiego jadłospisu partnerowi. Para ma jeden jadłospis i dwa konta.
- Nie ustawiaj kaloryczności jadłospisu na wartość osoby o mniejszym zapotrzebowaniu. Porcje drugiej osoby musiałyby być powiększane, a powiększanie ma ograniczenia.
- Nie dodawaj dziecka jako uczestnika. Dla dziecka załóż osobny jadłospis.
- Nie zmieniaj uczestników po udostępnieniu jadłospisu bez wycofania udostępnienia. Program odmówi zapisu.
7. Gdy coś nie działa
| objaw | przyczyna | co zrobić |
|---|---|---|
| druga osoba nie widzi jadłospisu w aplikacji | brak podpiętego konta albo jadłospis nie jest udostępniony | na ekranie „Uczestnicy" w kolumnie „panel pacjenta" ma być „własne konto"; sprawdź, czy jadłospis jest udostępniony |
| cel dnia drugiej osoby jest równy kaloryczności jadłospisu | ta osoba ma własny jadłospis zamiast być uczestnikiem wspólnego | usuń jej jadłospis i dodaj ją jako uczestnika |
| w tabeli gramatur zamiast imienia jest kolumna „jadłospis" | żadna osoba nie ma mnożnika 1,00 | dodaj osobę z kaloryczności jadłospisu albo popraw kaloryczność jadłospisu |
| suma dnia drugiej osoby jest o 3–4 % wyższa od jej kaloryczności | mnożnik jest zaokrąglany do 0,05 | prawidłowe działanie; przy większej różnicy zmień porcje ręcznie |
| komunikat „Porcja przycięta do ×0,50" | kaloryczność osoby jest mniejsza niż połowa kaloryczności jadłospisu | zmniejsz kaloryczność jadłospisu albo załóż tej osobie osobny jadłospis |